Nöro-Oftalmoloji Nedir?
İnsanın var olduğu tarihten beri süregelmekte olan baş ağrısı medikal şikâyetler içinde en sık rastlanılanı olup nüfusun %80’den fazlasını etkilemektedir. Baş ağrılarının sebeplerinden biride gözle ilgili sorunlardır. Baş ağrısından şikâyet eden hastalar genellikle başka bir hekim tarafından göz hekimine yönlendirilirler. Göz hastalıkları nedeniyle oluşan baş ağrısını tedavi eden, göz ve sinir sisteminin ortak hastalıkları ile ilgilenen bilim dalı Nöro-oftalmoloji’dir.
Bir cismin görülebilmesi, görüntünün önce gözde daha sonra beynin arka kısımlarındaki görme merkezinde algılanması ile mümkündür. Görme yollarında bir sorun olduğu zaman, ani veya ilerleyici görme kayıpları oluşabilir. Göz hareketlerini ilgilendiren hastalıklarda ise başlıca belirti 
çift görmedir ve sorun göz kaslarını, sinirlerini veya beyindeki kontrol merkezlerini ilgilendirebilir. Geçici görme kaybı veya çift görme, hayal görme, göz kapağında düşüklük, göz bebeklerinin büyüklüklerinde farklılık gibi şikâyetleri olan hastalar yine nöro-oftalmolojinin ilgi alanına girer. Baş göz ağrılarının doğru tanısı için hastanın öyküsü çok önemlidir. Bu tedavide başarı, uyumlu hekim hasta ilişkisi ve sürekli takip ile mümkündür.
Astenopi Nedir?
Astenopi =Asthenia+opi (sight=görüş) =Görüş zayıflığı(yorgunluğu)
Baş ve göz ağrıları içinde oldukça büyük bir paya sahip olan astenopi gözlerin aşırı kullanımına bağlı(bilhassa yakın çalışmalarda)göz ve çevresinde oluşan huzursuzluk, gerginlik, sıkıntı hissi, gözlerin çabuk yorulması, zorlanması, tükenmişlik hissi ile birlikte ortaya çıkan dayanılmaz baş ağrılarıdır. Astenopi hastalarında ayrıca, gözlerde yanma hissi, sulanma, batma, kaşınma, kapaklarda ve gözlerde kanlanma, ışık hassasiyeti, yorgunluk hissi, yazılarda karıştırma, bulanıklaşma ve çoğu zaman çift görme de mevcuttur. Hasta okumaya kısa bir ara verdiğinde bu tip şikayetleri azalmakta fakat çalışmaya devam ettiğinde tekrar aynı şikayetler bu sefer daha şiddetli olarak ortaya çıkmakta önceki şikayetlere, göz çevresinde, kaş bölgesinde, frontotemporal bölgelerde hatta oksipital bölgedeki şiddetli ağrı hissi eşlik etmektedir. Zaman zaman da oksipital bölgedeki ağrılar,boyuna hatta omuzlara yayılmakta servikal ve omuz adalelerindeki kontraksiyona bağlı hassasiyete karın ağrıları ,bulantı,baş dönmesi vs. gibi visseral (organlara bağlı) şikayetler de eklenmektedir.
Astenopi Nedenleri
- Düzeltilmiş refraksiyon kusurları
- Yanlış gözlük kullanımı
- Uygun olmayan yeni gözlükler
- Ekstraoküler adalelerdeki imbalans
- Konverjans zayıflığı,yetersizliği,yorgunluğu
- Gözlerin uzun süre aşırı bir şekilde kullanılması
- Metabolik bozukluklar
- Retina ve yüksek görsel merkezlerin yorgunluğu
Büyük dereceli refraktif hatalarda, görsel yetersizlik en temel belirtidir. Küçük dereceli hatalarda hastanın bu küçük dereceli görsel yetersizliği düzeltebilmek için sarf edeceği efordan dolayı baş ağrısı meydana gelebilir.
Birçok hipermetropta ortaya çıkan aşırı akomodasyon ve 40 yaş üstü yakın problemi yaşayan kişilerde, akomodasyonu stimüle edebilmek için çabalanan efor ve akomodasyon/konverjans beraberliğindeki dengesizlik, iki göz arasındaki refraksion farklılığı, binoküler görme bozuklukları hastalarda dayanılmaz baş ağrılarının nedeni olabilir.
Oküler adalelerde sarf edilen çaba ile oluşan mekaniksel efor, gözlerde oküler gerginliğe yol açar. Bu hastalardaki ağrı tipi oyuluyormuş, çekiliyormuş gibidir.
Enflamasyonla birlikte olmayan baş ve göz ağrısı genellikle astenopiye bağlıdır. Bu ağrı bazen akut ve şiddetli olarak gözün derinliklerinde hissedilir, bazen de genel baş ağrısı şeklinde oluşabilir. Buna, kapaklar ve konjunktivanın konjessionu ,sulanma ,akıntı ,kaşıntı ,ışık hassasiyeti ,irritabilite hali eşlik edebilir.
Astenopi sıklıkla, latent vertikal deviasyonu manifest hale geçen hastalarda da görülebilir. Bu durumun nedenleri:
- İdiopatik
- Üst oblik felci
- Konverjans yetersizliği olan, normal verjans amplitütlü kişilerde, günün birinde şiddetli bir sistemik hastalık sonucu ortaya çıkabilir.
Astenopili Hastalardaki Baş ve Göz Ağrısının Nedeni?
Baş ve göz ağrısı da organlara bağlı diğer ağrılar gibidir. Nasıl ki kalp rahatsızlıkları sonucu ortaya çıkan adale ağrıları,omuz,boyun, kol ve el parmaklarına yayılırsa,üst servikal sinirler ve trigeminal sinirlerin bulbo-spinal köklerini takdim eden somatik out-flow,süperiorservikal ganglion ile konnekte eden servikal segmentlere ait sahalardadır (silier ağrı).5’inci sinirin erken metamerik dizilimi hatırlanırsa,oftalmik divizionun kaudal yerleşimi dolayısıyla silier ağrı primer olarak frontal ve oksipital dağılımdadır.
Astenopi (Eye Strain)’in Tedavisi
Tedavi için Astenopiyi oluşturan faktörlerin tespiti şarttır. Daha sonrasında bu faktörleri ortadan kaldırmaya çalışılmalıdır. Hatalı kullanılan gözlüklerin doğru göz numaraları ile tekrar kullanılması bazı durumlarda ortoptik tedavi, nadiren cerrahi girişim gerektirir.
Gözün kornea dokusuna benzeyen yuvarlak tepesi olan bir çadır olduğunu varsayın.
Bu çadırın içine giren bir kişi çadırın yan duvarlarını her iki yana ittiğinde, tepesi sivriliğini kaybeder ve daha düz hale gelir.